Şeker pancarı üretimi azalıyor, Türkşeker alım fiyatı tartışmaya konu

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, TBMM'de yaptığı basın açıklamasında Türkiye'nin şeker pancarı üretiminde yaşanan azalışı ve bu durumun çiftçi maliyetleri üzerindeki etkilerini gündeme getirdi.

Konya Postası arşivi'na göre, Türkiye şeker pancarı üretiminde dünyada beşinci, Avrupa'da dördüncü sırada yer alır. 2024 yılında 3,3 milyon dekar alanda 93 bin çiftçi 23 milyon ton ürün üretti; 2025 yılında üretimin %6,5 azalmasıyla 21,5 milyon tonuna düşmesi bekleniliyor. Ülkenin 32 şeker fabrikasından 14'ü devlete aitken, özel sektör ve kooperatif payı artıyor. Türkşeker'in 2002'deki üretim payı %74'ten günümüzde %36'ya gerilemiş.

Sarıbal, alım fiyatı konusunda şu şekilde konuştu:

Bugün bu oran yüzde 36'ya düştü. Devlet geri çekildikçe çiftçi zayıflıyor, ülke ithalata bağımlı hale geliyor. Türkşeker'in 2025–2026 dönemi için fiyatı 2 bin 975 TL olarak açıklaması üzerine çiftçilerden büyük tepki geldi. Yapılan yeni düzenlemeyle fiyatın 3 bin 100 TL'ye çıkarılması yeterli olmadı. TÜİK Eylül ayı enflasyonunu yüzde 33,2 olarak belirlerken, son bir yılda ÜRE gübresi fiyatı yüzde 75, DAP gübresi yüzde 51, 20.20 kompoze gübre yüzde 49, amonyum nitrat gübresi yüzde 40 oranında artmıştır. Mazot fiyatındaki artış yüzde 31 olurken, fiyatlar, maliyetlerin altında kalmıştır

İthalat-Veri dengesini değerlendirirken Sarıbal şu ifadeyi kullandı:

5 yılda 504 bin ton ihracata karşılık 1,3 milyon ton ithalat yapıldı. İthalata ödenen döviz 880 milyon doları buldu. Sadece 2025 yılında 108,9 bin ton şeker için 65 milyon dolara yakın ödeme yapıldı. Şeker, stratejik öneme sahip bir ürün olup dışa bağımlılık kabul edilemez. Yerli üretimin muhafaza edilmesi büyük önem taşıyor

Bu veriler ışığında, üretim maliyetlerindeki artışların alım fiyatıyla karşılaştırılması çiftçi margesini sıkıştırıyor; Türkşekerin pazar payı düşürken stratejik ürün olan şekerdeki dışa bağımlılık artıyor ve bu durum uzun vadeli gıda güvenliği açısından değerlendirilmeli.