Üretici fiyatlarında su temini yıl içinde %56,26 arttı, en yüksek artış madencilikte
TÜİK verilerine göre Ekim 2024'te sanayi üretici fiyat endeksi aylık %1,63, yıllık %27,00 yükseldi. Su temini ve madencilik sektörleri en çok fiyat artışı yaşayan alanlar oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ekim 2024 verilerine göre sanayi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE, 2003=100) bir önceki aya kıyasla %1,63, bir yıl öncesine göre ise %27,00 arttı. Endeks, Aralık 2023'e göre %25,67, 12 aylık ortalamalara göre %25,49 yükselme kaydetti.
Sektörel bazda en dikkat çeken artış su temini sektöründe gerçekleşti. Su temini, sepet fiyatları, arıtıma ve dağıtım maliyetlerindeki artışlarla yıllık bazda %56,26 zammetti. Madencilik ve taş ocakçılığı %31,79, imalat sanayi %26,91, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı ise %24,31 arttı. Aylık bazda madencilik %3,25, imalat %1,83, su temini %2,36 yükselirken; elektrik ve gaz grubu %1,16 geriledi.
Ana sanayi gruplarında yıllık artışlar dayanıksız tüketim mallarında %33,91, dayanıklı tüketim mallarında %33,07, sermaye mallarında %27,27, ara mallarda %22,33 ve enerjide %25,05 olarak ölçüldü. Aylık değişimde enerji grubu %0,65 düştü; dayanıklı tüketim malları %3,95, dayanıksız tüketim malları %2,43, ara mallar %1,57, sermaye malları %1,18 arttı.
Konya sanayisi için sinyaller
Konya'nın baskın sanayi kolları olan makine, gıda ve otomotiv yan sanayi, ara mallar ve sermaye malları gruplarındaki artışlardan doğrudan etkilendi. Makine ve otomotiv alt sektörlerinde girdi maliyetlerindeki %22-27'lik artış, ihracat rekabetçiliğini ve yerel üretim kar marjlarını daraltıyor. Gıda sanayi ise dayanıksız tüketim malları grubundaki %33,91'lik yıllık artışla, tüketici fiyatlarına yansıma riski taşıyor. Enerji grubundaki aylık düşüş (%0,65), elektrik ve gaz tarifelerindeki sezonluk düzeltmelerle açıklanabiliyor; ancak yıllık %25,05'lik artış, enerji yoğunluklu Konya fabrikaları için maliyet baskısını sürdürüyor.
Uzmanlar, su teminindeki rekor artışın tarım sulama maliyetlerini ve şehiriçi su faturalarını tetikleyeceğini, madencilik maliyetlerindeki artışın da inşaat girdi fiyatlarına yansıyacağını öne sürüyor. Reel ücretler üzerindeki etki, gelecek aylardaki tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verileriyle daha net ortaya çıkacak.
