Sosyal arabuluculuk merkezleri 81 ile yaygınlaştırılıyor; 2025'te pilotlar tamamlandı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapılan toplantıda, sosyal arabuluculuk hizmetlerinin bakanlık alanlarında yaygınlaştırılmasına yönelik kararlar alındı. Toplantıya HEGEM Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Ersoy, Kurucu Adem Solak, TBMM Akran Zorbalığı Komisyonu Başkanı Yıldız Konal Süslü, İçişleri Bakanlığı Muhtarlardan Sorumlu Daire Başkanı Suna Üstüner, HEGEM Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Vekili Prof. Dr. Mustafa Keskin ve Bağımsız Arabulucular Derneği Kurucusu Dursun Yassıkaya katıldı.

Edinilen bilgiye göre "İnsan Hakları, Şiddet Önleme ve Sosyal Arabuluculuk Bilincini Güçlendirici Saha Aktörleri Yetiştirilmesi Projesi 2023-2034" kapsamındaki pilot çalışmalar 2025 yılı sonu itibarıyla tamamlandı. Hazırlık sürecinde 120 saatlik sertifikalı eğitimlerle 11 bin saha aktörü yetiştirildi; sosyal arabuluculuk siciline kayıtlı ve yasal temsilcilik hakkı kazanan 855 uzmanla Türkiye genelinde 44 merkez kuruldu. Merkezlerin 2026 yılı içinde 81 il ile nüfusu 100 bini aşan tüm ilçelerde yaygınlaştırılması planlanıyor.

İl ve ilçelerin sosyolojik yapılarına göre şekillendirilen yeminli sosyal arabuluculuk merkezleri kurulumu sürüyor. İstanbul Bağcılar’da kurulan merkez başkanlığına Abdullah Uçgun getirildi, hizmetler kaymakamlık binasında ayrılan ofiste yürütülmesi planlandı; ilçede 250’den fazla kişi sertifika programından mezun oldu. Ankara’da Küresel Gazeteciler Konseyi hizmet alanında kurulan merkez, Türkiye genelindeki merkezlerin üst koordinasyonunu sağlayacak şekilde yapılandırıldı. Kayseri’de Üstün Tuncer, Çorum’da Hacı Odabaş başkanlığında merkezler faaliyete geçti; İzmir’de ilk merkez Mustafa Tamer Vakfı bünyesinde kuruldu ve başkanlığını Doç. Dr. Mustafa Tamer üstlendi.

Dicle Üniversitesi’nde üniversite senatosu kararıyla kurulan Sosyal Arabuluculuk Koordinatörlüğü, bir yıllık uygulama sonucunda idari soruşturma oranlarını önceki yıllara göre yaklaşık %90 azalttı; model YÖK Akreditasyon Komisyonu tarafından olumlu değerlendirildi. TBMM Akran Zorbalığı Komisyonu raporu doğrultusunda okul merkezli arabuluculuk modelinin eğitim-öğretim alanlarında hayata geçirilmesi, aile eksenli arabuluculuk, iş hayatında sosyal arabuluculuk ve kampüs arabuluculuğu modellerinin yaygınlaştırılması gündeme alındı.

"Aile, işyeri, kurumlar ve mahalleler başta olmak üzere sosyal hayatın birçok alanında ortaya çıkan sorunların idari ve adli soruşturmaya dönüşmeden dostane yollarla çözülmesini hedefleyen Yeminli Sosyal Arabuluculuk Merkezlerinin iş dünyası ve bireyler tarafından da kullanılabileceği, kamu kurumlarının ise ilgili bakanlıkların belirleyeceği usul ve esaslar doğrultusunda hizmetlerden yararlanabileceği bildirildi."

Gönüllülük esasına dayalı sertifika programlarına en yüksek katılım Milli Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve üniversite çalışanlarından geldi. HEGEM Vakfı bugüne kadar 30 üniversite rektörlüğü, valilikler, başsavcılıklar ve sivil toplum kuruluşlarıyla 10 yıllık iş birliği protokolleri imzaladı; toplam 54 kurumla anlaşmalar yapıldı ve 25 bilimsel eser hazırlanarak uluslararası standartların üzerinde bir sosyal arabuluculuk hizmet yapısı oluşturuldu. Küresel Gazeteciler Konseyi Genel Başkanı Mehmet Ali Dim projeye ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtım ve medya desteği verdi.