TRT dizisi "Mehmed: Fetihler Sultanı" 66. bölüm yargıya taşındı

TRT ekranlarında yayınlanan "Mehmed: Fetihler Sultanı" dizisinin 66. bölümü, tarihsel doğruluk ve ifade özgürlüğü sınırları tartışmalarını yargıya taşıdı. Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan Uygur Türkü Mahmut Yakup, TRT ve yapım ekibine gönderdiği ihtarnameler sonuçsuz kaldıktan sonra Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu verdi ve TRT Genel Müdürlüğü'ne 1 milyon TL manevi tazminat davası açtı.

Suç duyurusunun odağı: Kronolojik imkansızlık ve "gavur Çin" ifadesi

Suç duyurusunda, 66. bölümün 43-50. dakikaları arasındaki sahnelerin tarihî gerçeklerle çeliştiği ileri sürülüyor. Edinilen bilgiye göre bölümde, 1514'te kurulan Yarkand Hanlığı'ndan bir heyetin, 1451-1481 arasında hüküm süren Fatih Sultan Mehmed'i ziyaret ettiği anlatılıyor. Bu durum, Yarkand Hanlığı'nın Fatih'in ölümünden yaklaşık 30 yıl sonra kurulması nedeniyle kronolojik olarak imkansız. Ayrıca heyet sözcüsü olarak Ali Şir Nevai karakterinin kullanıldığı, tarihi kaynaklarla bağdaşmadığı belirtiliyor.

"gavur Çin"

Suç duyurusunda özellikle dikkat çeken bir diğer husus, dizide "gavur Çin" ifadesinin geçtiği ve Çin halkına yönelik "erkekleri köleleştireceği, kadınları cariye yapacağı ve bölgede korku bulunduğu" şeklinde ifadelerin yer aldığıdır. Bu ifadelerin Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesi (halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama) ve 125. maddesi (hakaret) kapsamında değerlendirilmesi, ayrıca 217/A maddesi (halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma) yönünden incelenmesi talep ediliyor.

İhtarnameler ve tazminat davası

Dava dilekçesinde, TRT Genel Müdürlüğü, Miray Yapım, yapımcı Eyüp Gökhan Özekin ve senarist Ozan Bodur'a ihtarnameler gönderildiği, bu ihtarnamelerde kamuoyuna yazılı özür, tarihî gerçeklerle bağdaşmayan sahnelerin düzeltilmesi veya yayından kaldırılması ve benzer içeriklerin tekrar kullanılmaması talep edildiği belirtiliyor. Edinilen bilgiye göre ihtarnamelerde verilen sürenin 13 Temmuz 2026'da dolmasına rağmen taleplerin karşılanmadığı, bu nedenle ceza soruşturmasının yanı sıra manevi tazminat davası açıldığı ifade ediliyor.

Çin derneği başkanı: İlişkiler bir diziden öte

Çin Vatandaş ve Çin Şirketleri Hukuki Hak ve Menfaatlerini Koruma ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Zhao Yue, girişimlerin Türkiye veya Türk halkına karşı olmadığını, Türkiye-Çin ilişkilerinin bir televizyon dizisindeki tartışmalı sahneler üzerinden değerlendirilemeyecek kadar köklü olduğunu kaydetti. Zhao Yue, sanat ve ifade özgürlüğüne saygı duyulduğunu ancak tarihî yapımlarda toplumsal sorumluluğun da gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

Savcılık, dizinin 66. bölümünün tamamının, ilgili sahnelerin görüntü/ses kayıtlarının, senaryo ve taslaklarının incelenmesini ve tarihsel bilgilerin hangi kaynaklara dayanılarak oluşturulduğunun araştırılmasını talep etti. TRT, yapım şirketi veya yargı makamlarından henüz resmi açıklama gelmedi.