Katı yakıtlarda yeni dönem: Renkli torba, QR kod ve KYM takibiyle emisyon kontrolü

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği" Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Edinilen bilgiye göre yönetmelik, ithal ve yerli katı yakıtların özelliklerinden belgelendirmesine, piyasaya arzından depolama ve taşımacılığına kadar süreci yeniden düzenliyor. Merkezi Katı Yakıt Modülü (KYM) üzerinden üretim ve satış hareketleri anlık izlenecek; üretici, ithalatçı, dağıtıcı ve satıcılar belirlenen sürelerde sisteme veri girişi yapmak zorunda kalacak.

Belge ve sınırlama çerçevesi genişletildi

EK-1 Tablo 8'de yer alan yakıtlar için Uygunluk Belgesi, ısınma amaçlı yakıtlarda ek olarak Satış İzin Belgesi şart koşuldu. Ithal ısınma yakıtlarının dağıtım ve satışı belgede yazılı dağıtıcı ve satıcılarla sınırlandırılırken, sanayi ve termik santral amaçlı ithal yakıtlar yalnızca KYM'ye kayıtlı ve Uygunluk Belgesi'nde belirtilen tesislere satılabilecek. Petrol koku kullanımında tahsisat, çevre izni ve sürekli emisyon ölçüm sistemine sahip tesislerle kısıtlandı; ilk kez kullanacak tesislere en fazla altı aylık deneme tahsisatı tanınacak. Emisyon sınırı aşıldığında veya izin alınmadığında tahsisat belgesi iptal edilecek.

Renk kodlaması ve geçiş süreleri

Isınma amaçlı katı yakıt torbalarında kaynak kökenine ve kullanım alanına göre renk kodlaması getirildi: ithal kömür yeşil, birinci grup illerde kullanılacak yerli kömür mavi, ikinci grup illerde sarı, kırsal mahalle, köy ve beldelerde gri renkli torbalarda sunulacak. Bedelsiz dağıtılan kömürlerde beyaz, biyokütle briket ve peletlerde şeffaf torba kullanılacak. Torbalarda Uygunluk Belgesi ve yakıt özellikleri görünebilir veya QR kod ile elektronik ortamdan erişilebilir olacak. Bu renk kodlaması hükümleri 1 Haziran 2028'de devreye girecek. Daha önce alınan Uygunluk İzni, Satış İzni ve kayıt belgeleri 30 Haziran 2027'ye kadar geçerliliğini koruyacak; katı biyoyakıt kullanan mevcut yakma sistemleri için 1 Haziran 2030'a kadar geçiş süresi tanındı.

Denetimlerde sınır değerlere uymayan yakıtların satışı KYM üzerinden durdurulacak; ilgililerin üç iş günü içindeki talepleri halinde şahit numune analizi yapılabilecek. Uygunsuzluk kesinleşen yakıtlar depolardan toplanarak yetkili mercilerin gözetimindeki alanlarda tutulacak, daha sonra uygun sanayi tesislerinde değerlendirilebilecek. Toplama, taşıma ve depolama masrafları ilgili taraf tarafından karşılanacak. İzinsiz faaliyet, uygunsuz yakıt satışı, durdurulan yakıtın satışına devam, kurallara aykırı karıştırma ve depolama-taşıma ihlalleri için 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari yaptırım öngörüldü. KYM kayıt gecikmeleri ve istenen bilgi-belge sunulmaması da cezai işlem kapsamında; bir yıl içinde iki kez ceza alanların belgeleri iptal edilecek, takip eden bir yıl boyunca yeni belge düzenlenmeyecek.