Op. Dr. Özgür Çavdaroğlu, kolorektal (kalın bağırsak) kanserin Türkiye'de hem erkeklerde hem de kadınlarda en sık görülen üçüncü kanser türü olduğunu ve kansere bağlı ölümlerde ikinci sırada yer aldığını belirtiyor. Dünyada yılda yaklaşık 1,9 milyon yeni vaka görülürken, 2040 yılında bu sayı 3,2 milyona ulaşacak; Türkiye'de ise yılda yaklaşık 19 bin yeni vaka tespit ediliyor.
Risk faktörleri ve tarama önerileri
Uzman, değiştirilemez risk faktörlerinin yaşı, kalıtsal faktörler, inflamatuvar bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit ve Crohn) ve batın ile pelvise radyasyon alması olduğunu söylüyor. Değiştirilebilir risk faktörleri arasında sigarayı bırakma, alkol tüketiminin sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenme, işlenmiş kırmızı etten uzak durma, kırmızı etin aşırı tüketilmemesi, sedanter yaşamdan kaçınma, obeziteyle mücadele ve ideal kiloya yaklaşma yer alıyor. Tarama konusunda, son 20 yılda tarama programları ve kolonoskopinin etkin uygulanması hastalığın polip aşamasında tespit edilmesini sağlayıp insidansı azaltmış; 50 yaş altındaki vakalarda artış gözlemlendiği için 45 yaş üstü bireylerin şikayetleri olmasa da 10 yılda bir kolonoskopi yaptırılması öneriliyor. Dışkıda gizli kan testi (1-2 yılda bir) ve dışkıda DNA testi (3 yılda bir) de tarama yöntemleri arasında yer alıyor.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Op. Dr. Özgür Çavdaroğlu, büyük abdestte kanama, bağırsak alışkanlıklarında değişiklikler (kabızlık veya ishalin sürekli hale gelmesi, dışkının incelmesi ve şekil değişikliği, dışkılama sonrası tam boşalamama hissi gibi), kramp, gaz, şişkinlik, sürekli karın ağrısı, halsizlik ve istemsiz kilo kaybı durumlarında vakit kaybetmeden ilgili hekime başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.