Telefon, tablet ve sürekli değişen dijital uyaranlarla büyüyen nesilde odaklanma sorunu, ailelerin en çok başını ağrıtan konulardan biri haline geldi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Doğan, her dikkat dağınıklığının hemen bir hastalık olarak etiketlenmemesi gerektiğini, asıl sorunun çok daha derin yerlerde yattığını vurguluyor.
"Sorun sadece ekran süresi değil"
Dr. Doğan, çocuğun ekran başında kaldığı sürenin tek başına yeterli bir ölçü olmadığını söylüyor. Asıl sorulması gereken şu: Ekran, uykuyu mı çalıyor? Hareketi mi engelliyor? Aile sohbetlerini, kitap okuma alışkanlığını veya oyun zamanını mı yerini alıyor? "Ekranı bu bütünlük içinde değerlendirmek gerekiyor" diyen Doğan, kısa video içeriklerinin çocukları sürekli değişen uyaranlara alıştırdığını, oysa kitap okuma, öğretmeni dinleme ya da problem çözme gibi etkinliklerin uzun süreli zihinsel çaba gerektirdiğini hatırlatıyor.
Her dikkat dağınıklığı DEHB değil
Odaklanma problemleri görüldüğünde aklın hemen "Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)" ye gitmemesi gerektiğini belirten Doğan; uyku yetersizliği, düzensiz beslenme, hareketsizlik, yoğun ekran kullanımı ve stresin de dikkat performansını ciddi oranda düşürebileceğini anlatıyor. "Amaç çocuğa hemen bir etiket yapıştırmak değil, sorunun kaynağını doğru anlamak" diyen uzman, sorun uzun sürüyorsa ve okul başarısını, aile ilişkilerini veya günlük yaşamı belirgin etkiliyorsa mutlaka profesyonel destek alınmasının önemine dikkat çekiyor.
Uyku, beslenme ve hareket: Üç anahtar
Dr. Doğan, çocukların bilişsel performansında dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel aktivitenin vazgeçilmez olduğunu söylüyor. Gelişim dönemlerine göre ihtiyaçların farklılaştığını, takviye ürünlerin ise sadece sağlık profesyonellerinin kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini ekliyor.
Ebeveynlere yaptığı çağrında da "Çocuğun her dakika eğlendirilmesi gerekmiyor. Bazen hiçbir şey yapmamak, hayal kurmak ve kendi oyununu üretmek de gelişimin doğal bir parçasıdır" diyerek, boş zamanların dijital içerikle doldurulmaması gerektiğini hatırlatıyor.
Ailelere 6 altın öneri
Dr. Murat Doğan, ebeveynlerin uygulayabileceği somut adımları şöyle sıralıyor: