İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Geriatri Derneği iş birliğinde gerçekleştirilen 14. İzmir İleri Yaş Sempozyumu, yaşlıların afet yönetimindeki rollerini kökten sorguladı. İki gün süren toplantının en somut sonucu, yaşlıları koruma altına almaya çalışmak yerine onları bilgi ve deneyimleriyle karar süreçlerinin merkeze oturtan bir "Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı"nın yol haritasının çizilmesi oldu.
Sonuç bildirgesinde vurgulanan en kritik nokta şuydu: Yaşlı bireyler, afet anında sadece yardıma muhtaç birer "kırılgan grup" değil; yaşadıkları bölgeyi tanıyan, toplumsal hafızayı taşıyan ve kriz anında rehberlik edebilecek aktif birer paydaştır. Bu nedenle risk haritalarının çizilmesinden tahliye güzergâhlarının belirlenmesine, geçici barınma alanlarından sağlık hizmetlerinin devamlılığına kadar her aşamada yaşlıların görüşünün alınması zorunlu hale getiriliyor.
Planlama sürecine bilimsel bir zemin hazırlamak adına; yalnız yaşayan, hareket kısıtlılığı olan, ilaç veya tıbbi cihaz bağımlısı yaşlıların ihtiyaçlarını önceden tespit eden "risk ve kırılganlık haritaları" oluşturulacak. Afet çantası hazırlığı da bu kapsamda yeniden tanımlandı; ilaç raporları, reçeteler, gözlük, işitme cihazı ve protez gibi yaşamın devamı için kritik olan eşyaların kolayca erişilebilir bir yerde bulundurulması hayat kurtarıcı olabilir.
Gündeme gelen bu yeni yaklaşım, deprem gibi ani afetlerle sınırlı kalmıyor. İklim krizinin getirdiği aşırı sıcak, yangın ve sel risklerinin de yaşlılar üzerindeki etkisinin hesaplandığı, kentlerin dayanıklılığının fiziksel altyapıdan sosyal destek mekanizmasına kadar genişletildiği bir model öne sürülüyor. Bu vizyona ulaşmak için önümüzdeki dönemde Kent Konseyi, üniversiteler, AFAD, Kızılay ve ilgili müdürlüklerin katıldığı çok taraflı bir çalıştay düzenlenecek.