Menopoz, bir kadın hayatının doğal bir evresidir. Ancak bu "doğallık", bu dönemde ortaya çıkan her yakınmanın normal ve zararsız olduğu, hatta katlanılması gerektiği anlamına gelmez.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca, 18 Ekim Dünya Menopoz Günü kapsamında yaptığı açıklamada, kadınların menopozda en sık düştüğü 6 hatayı ve bu hataların gizli tehlikelerini madde madde anlattı.
1. "Menopozda olur, katlanırım" diyerek şikayetleri geçiştirmek
Sıcak basması, gece terlemesi, uyku bozukluğu, konsantrasyon güçlüğü, vajinal kuruluk veya cinsel ilişkide ağrı... Bu belirtiler menopozda sık görülür ama "sık görülür" demek "tedavi edilmez" demek değildir. Özellikle günlük yaşamı, iş performansını veya cinsel hayatını etkileyen yakınmalar mutlaka değerlendirilmelidir. Her şikayeti menopoza bağlamak da yanlıştır; tiroid hastalıklarından anemiye, metabolik sorunlara kadar farklı nedenler benzer belirtilere yol açabilir. "Menopozdasın, bunlar normal" yaklaşımı, ciddi hastalıkların teşhisini geciktirebilir.
2. Hormon tedavisinden kulaktan dolma bilgilerle korkmak
"Hormon tedavisini herkes için aynı ve tehlikeli sanmak en büyük yanlışlardan biridir," diyen Dr. Ağca, günümüzde tedavinin kadının yaşı, sağlık geçmişi ve risklerine göre tamamen kişiye özel planlandığını hatırlattı. Uzman, uygun adaylarda menopozun başlangıcından itibaren ilk 10 yıl içinde başlanan tedavinin, kemik erimesinden sıcak basmalarına dek hayat kalitesini baştan aşağı değiştirebildiğini, artık "hormon iyi mi kötü mü?" değil, "hangi kadına, hangi dozda nasıl verilmeli?" sorusunun sorulması gerektiğini vurguladı.
3. Kalp ve kemik sağlığını ihmal etmek
Menopozu sadece sıcak basması sanmak, bu sürecin en tehlikeli yanılgılarından biridir. Bir kadının sıcak basması olmaması, menopozun kemik ve kalp damar sağlığı üzerindeki etkilerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Menopozla birlikte kemik kaybı hızlanır; kilo, bel çevresi yağlanması, kan yağları, insülin duyarsızlığı ve kardiyovasküler risk faktörleri değişir. Bu nedenle menopoz kontrolü sadece bir hormon tetkikinden ibaret olmamalı; aile öyküsü, sigara kullanımı ve bireysel riskler mutlaka değerlendirilmelidir.
4. Sadece kiloya odaklanıp kasları unutmak
Hormon değişimi karın yağlanmasını artırırken, kas kütlesi ve gücü hızla erir. Bu dönemde bilinçsizce yapılan çok düşük kalorili diyetler tartıda kilo verdirse de kas kaybını hızlandırır. Sadece zayıflamaya değil; düzenli direnç egzersizleri, fiziksel aktivite ve yeterli protein alımıyla kas gücünü korumaya odaklanılmalıdır. 50'li yaşlardan sonra hedef yalnızca daha zayıf olmak değil, daha güçlü olmaktır. Kas, sağlıklı yaşlanmanın en önemli yatırım aracıdır.
5. Uyku sorununu sadece menopoza bağlamak
Menopozda uyku sorunları sık görülür ve gece terlemeleri uykuyu bozabilir. Ancak bu dönemde her uyku sorununun nedeni hormonlar değildir. Mevsim geçişlerinde gün ışığından az yararlanma, fiziksel aktivitenin azalması ve yaşam ritminin değişmesi de uyku düzenini derinden etkiler. Uyku hijyeni ve altta yatan diğer nedenler (uyku apnesi, restless legs vb.) araştırılmadan sorun sadece "hormon" üzerine yüklenmemelidir.
6. Düzenli kontrol ve tarama sürecini aksatmak
Menopoz, bir hastalık değil, yeni bir yaşam döngüsünün başlangıcıdır. Bu dönemde mamografi, kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA), lipid profili, kan şekeri ve şiddetli bir jinekolojik muayene rutininizin vazgeçilmez parçası olmalıdır. Erken teşhis, bu dönemde yaşam kalitesini korumanın ve ciddi hastalıkları önlemenin tek anahtarıdır.