Bir Cumhuriyet Nasıl Doğdu?

100 YILLIK CUMHURİYET – I

Bir milletin tarihindeki bazı günler vardır.

Takvimde bir yaprak değildir onlar.

Bir çağın kapanışı, başka bir çağın başlangıcıdır.

29 Ekim 1923 de Türk milleti için böyle bir dönüm noktasıdır.

Fakat Cumhuriyet'i yalnızca 29 Ekim'de ilan edilen bir yönetim biçimi olarak okumak, yaşanan büyük mücadelenin anlamını eksiltir.

Çünkü Cumhuriyet, önce istiklal iradesinin eseri olarak doğmuştur.

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Anadolu'nun parçalanmak istendiği günlerde Türk milletinin önüne ağır bir tablo konulmuştu.

İşgal vardı.

Yokluk vardı.

Ordunun imkânları sınırlıydı.

Fakat bir şey vardı ki hiçbir güç onu teslim alamadı:

Milletin bağımsız yaşama iradesi.

Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarının önderliğinde başlayan Millî Mücadele, yalnızca askerî bir mücadele değildi.

Aynı zamanda bir egemenlik mücadelesiydi.

Milletin kendi geleceğine kendisinin karar vermesi fikri, bu mücadelenin merkezindeydi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla birlikte millî irade devlet yönetiminin merkezine yerleşti.

Ardından gelen askerî zaferler, diplomatik başarılar ve nihayet Cumhuriyet'in ilanı...

Bütün bunlar birbirinden kopuk hadiseler değildi.

Aynı büyük yürüyüşün parçalarıydı.

Cumhuriyet'in ilk yüzyılına bugün geriye dönüp baktığımızda elbette eksiklerimizi de konuşacağız.

Hatalarımızı da...

Başarılarımızı da...

Kaybettiklerimizi de...

Kazandıklarımızı da...

Çünkü yüz yıllık bir devlet tecrübesini yalnızca alkışlamak da yalnızca eleştirmek de tarih şuuruna yakışmaz.

Asıl mesele, ders çıkarmaktır.

Cumhuriyet'in yüzüncü yılı bize bir şeyi açıkça göstermiştir:

Devletler sadece kuruluş günlerinde değil, her nesilde yeniden inşa edilir.

Birinci yüzyılın Türkiye'sini Cumhuriyet'in kurucu iradesi şekillendirdi.

İkinci yüzyılın Türkiye'sini ise bizim tercihlerimiz şekillendirecek.

Bugün artık sorumuz yalnızca:

“Cumhuriyet'i nasıl kurduk?” olmamalı.

Asıl soru şudur:

“Cumhuriyet'i gelecek yüzyıla nasıl taşıyacağız?”

Çünkü tarih bize miras bırakılmıştır.

Gelecek ise bize emanettir.

Ve bir milletin büyüklüğü, yalnızca geçmişiyle övünmesinde değil;

Geçmişinden aldığı güçle geleceğini kurabilmesindedir.

100 yıllık Cumhuriyet'in hikâyesi burada bitmiyor.

Asıl büyük hikâye şimdi başlıyor.