Nazım PEKER - Eğitimci-Yazar YAZAR
69 YIL ÖNCE 1957 SEÇİMLERİ
Nazım PEKER - Eğitimci-Yazar
2026-08-17
Her etkinliğin ve tarihi olayın bir öncesi ve bir sonrası
vardır. 27 Mayıs İhtilali’nin de öyle. Bunu anlamak için 1957 seçimleri
öncesine bir gidelim mi? TV’lerde ahkam kesen onca gazeteci, yazar, akademisyen
bunu hiç anlatmazlar.
Olaylardan
ve muhalefetin baskısından bunalan Demokrat Parti-DP, genel seçimleri 7 ay
önceye aldı. 27 Ekim 1957’de seçmen sandığa gitti. Sandıklar 17.00’de
kapanacaktı. DP’nin emrinde olan tek haberleşme kaynağı radyo: 14.30’da yurt
genelinde oy verme sürerken: DP’nin kazandığını açıklamaya başladı. Şaka mı
dediniz? Lütfen girin internete sorun. CHP lideri İnönü, Devlet Bakanı F. Rüştü
Zorlu’yu arayarak: “Sizden bu suçun işlenmesine engel olmanızı talep
ediyorum” dedi. Bakan Zorlu, Adnan Menderes’e gider İnönü’nün
söylediklerini aktarır. Beyefendi, bu talebe sert çıkar ve “Radyo sonuçları
açıklanmaya devam etsin” yanıtını verir.
Sonuç
alamayan CHP, YSK’ya başvurur, radyo yayını durdurulur. Fakat DP, istediğini
almış, amaç gerçekleşmiştir. Seçmen madem DP kazanmış diyerek sandığa
gitmekten cayar. Yabancı gazetecilere, “İnönü’nün yazılı açıklaması”
diye bir kâğıt dağıtılır. Sözde İnönü,” Seçimi kaybettik, en fazla 120 vekil
çıkarabiliriz” demişmiş. BBC, France Press temsilcileri İnönü’nün yanını
boylarlar. Haberi doğrulatmak için sorarlar. Yabancı gazeteciler ile İnönü’de
şaşırır ve ülkemiz adına utanır. Çünkü sadece yalan söylenmemiş, yalan bir
belgede düzenlenmiştir.
O
seçimlerde bir de “KÜTÜK” marifeti vardır. Seçmen kütükleri/listeleri
hazırlanırken, CHP’li seçmenler kütükten yok edilmişler. DP’li seçmenler, bir
den fazla kütükte yer alarak birkaç kez oy kullanmışlar.
Oy kullanmada
öyle usulsüzlükler yaşanıyordu ki mesela Gaziantep’te seçim gecesi CHP’nin
700 oy farkla kazandığı ilan edilir. Köylerde sayılmamış oylar var gerekçesiyle
1000’e yakın oy ilavesiyle bu kez DP’nin kazandığı ilan edilir. CHP, İl
seçim kuruluna itiraz eder. İtiraza kabul edilir, Tutanaklar ve oy torbaları
adliye binasına götürülür. Pazartesi oylar yeniden sayılacaktır. Ne hikmetse
o gece adliye binası yanar, bütün oylar kül olur. DP’nin zaferi (!) resmiyet
kazanır. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda Gaziantepliler, belediye binasına
protesto yürüyüşü yaparlar. Vali itfaiye araçlarıyla halkın üzerine su
sıktırınca (O tarihte TOMO yoktu) olaylar çıkar, belediye tahrip edilir.
Askeri
önlemle, olaylar yatışır. Pek çok CHP’li “Halkı İsyana Teşvik”
suçlamasıyla tutuklanır. Olaylar sadece Gaziantep’le sınırlı kalmaz. Mersin’de
seçim cinayeti işlenir, oy hırsızlığı nedeniyle. DP’nin seçim hilekârlığının
ortaya çıkması, halkı sokağa döker. Kahraman Ordumuz olayları bastırır.
CHP’li
Mahmut Boytunç, DP’liler tarafından öldürülür. Resmi makamlar, “Katil” diye,
Zeki Budur ve Murat Sevim adlı iki DP’liyi tutuklar. Gel gör ki katilin aslında
DP Mersin Mv’li Hüseyin FIRAT olduğu yönünde söylenti kulaktan kulağa yayılır.
Bu haberlere, Yayın yasağı getirilir.
Sevgili okurlarım! Araştırmamda
sadece Gaziantep ve Mersin’de olaylar çıkmaz. İstanbul, Sivas, Ankara,
Kütahya, Giresun, Kayseri, Samsun, Çanakkale gibi pek çok şehir ve beldede
halk, oylarımız çalındı diye sokağa dökülür.
Olayları
yatıştırmak için ilk kez şehirlerin üzerinden askeri uçaklar alçaktan uçuş
yapar. Bunun üzerine İNÖNÜ, “Savaşta bile askeri uçakların sivil halkın
üstüne dalış yapmadığını” söyler.
Şaibeli
seçimlerin üzerinden 5 gün geçer. Fakat olaylar sakinleşmez.
Durumlardan
bunalan DP, 1 Kasım 1957’de TBMM’nin açılışında, Ankara genelinde olağanüstü
güvenlik önlemleri alır. Başkentin caddelerinde tanklar dolaştırılır, yollar
askeri kordon altına alınır. Güven Park’a, Gençlik Parkı’na askerler
konuşlandırılır.
Bütün
bu gerginliklerin nedeni Meclis tutanaklarına yansır.
Gerekçe:
1957 seçimlerinde DP, bir önceki 1954 seçimlerine göre 9 puanlık bir oy
kaybetmiştir. Aslında DP’li kurmaylar bunu biliyor ve bekliyorlardır. O nedenle
seçimi kaybetmemek için işi sıkı tutmuşlardı. Amaçları ne olursa olsun
kazanmaya göre idi.
Sonuç
dediğinizi duyar gibiyim.
DP,
1957 seçiminde CHP ile artık başa baştı; CHP’nin %41’ne karşılık %47 oyu vardı.
Bu yüzdede de ne kadar “KÜTÜK” hilesi vardı bilinmiyordu.
Bilinen:
Menderes ve ekibinin, Demokrasi’den uzaklaşması, kurum ve kurumları
siyasallaştırması, askerimizi küçümsemesi, üniversiteler karşı sert tutumu,
öğrenci olaylarını yanlış okuması 1957 seçimlerinde hileler yapması; Böylece Türkiye’nin,
27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesine sürüklenmesi idi.
Son
günlerde bakıyorum da TV’lere çıkanlar, gazetelerinde yazanlar bu konulara hiç
değinmeyip teğet bile geçmiyorlar.
Yalan
üzerine sahte bir cennet, kahraman, ekonomi, lider, Türkiye inşa ediyorlar.
DP’den
önce CHP’de aynı hatayı yapmış: açık oy gizli tasnif hatasını yapmıştı. Bu
asil halk durumu görmüş ve iktidarı DP’ye vermişti.
Görüldü
ki bu, dün de böyleymiş bugün de böyle gidiyor. Oysa tarih tekerrürden ibaret
derlerdi:
Yalan
mıydı?
Esen kalınız.
ETİKETLER: konya, postası, gazete, dergi
YORUMLAR
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
YORUM YAP