SARI BAŞBUĞ: BİR MİLLETİN KALBİNDE SONSUZA DEK

Bazı insanlar yaşadıkları döneme damga vurur, bazıları ise bir milletin kaderini değiştirir. Bazıları tarihin sayfalarında kalır, bazıları tarihe yön verir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, işte o tarihe yön veren, bir milletin esarete boyun eğmeyeceğini bütün dünyaya gösteren büyük bir Türk evladıdır.

10 Kasım denildiğinde yalnızca bir ölüm tarihini hatırlamıyoruz. Bir milletin gözyaşını, bir ülkenin sessizliğini, Dolmabahçe Sarayı'nda duran saatlerin 09.05'te bıraktığı derin hüznü hatırlıyoruz. Fakat aynı zamanda bir milletin yeniden ayağa kalkışını, bağımsızlık uğruna verdiği mücadeleyi ve geleceğine sahip çıkma iradesini de hatırlıyoruz.

1881'de Selanik'te başlayan bir hayat, yalnızca bir insanın hayatı değildi. O hayat, savaşların, işgallerin, yoksulluğun ve esaret tehlikesinin ortasında bir milletin yeniden doğuşuna öncülük edecekti.

Çanakkale'de düşmanın karşısına çıkan irade, Sakarya'da milletin kaderine dönüşecek, Büyük Taarruz'da ise bağımsızlığın yolunu açacaktı. Mustafa Kemal, yalnızca cephede savaşan bir komutan değildi. Savaşın kazanılmasının ardından asıl mücadelenin başladığını bilen bir devlet adamıydı.

Çünkü vatanı kurtarmak başka, o vatanı geleceğe taşımak başkaydı.

19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktığında elinde hazır bir devlet, arkasında güçlü ordular, önünde kolay bir yol yoktu. Ancak inandığı bir millet ve vazgeçmediği bir bağımsızlık ülküsü vardı. Amasya'da milletin iradesini ortaya koydu, Erzurum ve Sivas kongreleriyle millî mücadeleyi örgütledi. Ankara'da Büyük Millet Meclisini açarak egemenliğin kaynağını milletin kendisi olarak ilan etti.

23 Nisan 1920, yalnızca bir Meclisin açılışı değildi. Türk milletinin kendi kaderini kendi ellerine alma kararlılığının ilanıydı.

Ardından 30 Ağustos 1922 geldi. Bir milletin bağımsızlık mücadelesi zaferle taçlandı. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi.

İşte Atatürk'ü anlamanın önemli noktalarından biri de burada yatıyor: O, kazanılan zaferi yalnızca bir askerî başarı olarak görmedi. Cumhuriyet'i kurarak zaferin siyasi, toplumsal ve kurumsal temellerini inşa etmeye girişti.

Eğitimden hukuka, bilimden ekonomiye, sanattan kültüre kadar her alanda yeni bir Türkiye hedefledi. Kadınların toplumsal hayatta ve siyasette daha güçlü yer almasının önünü açan düzenlemeleri hayata geçirdi. Gençleri, öğretmenleri, bilim insanlarını ve üretimi merkeze alan bir gelecek tasavvuru ortaya koydu.

Çünkü biliyordu ki silahla kazanılan bağımsızlık, akılla, bilimle, eğitimle ve adaletle korunabilirdi.

Atatürk'ün mirası yalnızca sınırları belirlenmiş bir vatan ve kurulmuş bir devlet değildi. Aynı zamanda düşünen, sorgulayan, üreten, kendi ayakları üzerinde duran bir millet olma idealidir.

Bugün dönüp kendimize sormamız gereken sorular var.

Eğitimde bilim ve aklı ne kadar merkeze alabiliyoruz? Gençlerimize hayal kurabilecekleri, emeklerinin karşılığını alabilecekleri bir gelecek sunabiliyor muyuz? Hukukun üstünlüğünü, adaleti ve fırsat eşitliğini hayatın her alanında yaşatabiliyor muyuz? Üretimde, teknolojide ve ekonomide bağımsızlığımızı güçlendirecek adımları atabiliyor muyuz?

Cumhuriyet'i sevmek, yalnızca bayrağı sevmekle, marşımızı okumakla, 10 Kasım'da saygı duruşunda bulunmakla sınırlı kalamaz. Cumhuriyet'i yaşatmak, onun kurumlarına, değerlerine ve millet egemenliği ilkesine sahip çıkmakla mümkündür.

Atatürk'ü anlamak, onu tartışılmaz bir tarih figürüne dönüştürmek değil; ortaya koyduğu fikirleri, hedefleri ve mücadeleyi doğru okuyarak bugünün meselelerine ışık tutmaktır.

Bir de gençlere bıraktığı emanet var. Gençliğe Hitabe'de dile getirdiği sorumluluk, yalnızca geçmişin şartlarına verilmiş bir cevap değildir. Her dönemde bağımsızlığı, Cumhuriyet'i ve millet egemenliğini koruma bilincini diri tutan bir çağrıdır.

Ve 10 Kasım 1938...

Dolmabahçe Sarayı'nda saat 09.05'te bir kalp sustu. Ancak o kalbin ömrünü adadığı milletin bağımsızlık ülküsü susmadı. Bir millet ağladı. Bir ülke yas tuttu. Fakat Cumhuriyet yaşamaya devam etti.

Aradan geçen yıllar bize bir gerçeği gösterdi: İnsanlar fanidir, makamlar geçicidir, dönemler değişir. Fakat milletlerin hafızasına kazınan mücadeleler ve bağımsızlık iradesi nesilden nesile aktarılır.

Bugün onun huzurunda saygıyla eğilirken yalnızca geçmişe minnet duymuyoruz. Geleceğe karşı sorumluluğumuzu da hatırlıyoruz.

Benim için Atatürk, yalnızca tarih kitaplarında anlatılan bir komutan, bir cumhurbaşkanı veya bir devlet kurucusu değildir. O, Türk milletinin bağımsızlık karakterinin, zor zamanlarda ayağa kalkma iradesinin ve kendi geleceğine sahip çıkma kararlılığının adıdır.

Sarı Başbuğ...

Senin ömrün bu milletin bağımsızlığına adandı. Bize bıraktığın en büyük emanet ise Cumhuriyet oldu.

Bizlere düşen, o emaneti gelecek nesillere daha güçlü, daha adil, daha çağdaş ve daha müreffeh bir Türkiye olarak teslim etmektir.

Çünkü seni anmak bir günün, seni anlamak ise bir ömrün meselesidir.

Saatler 09.05'i gösterdiğinde hayat bir anlığına duracak. Başlar öne eğilecek, gözler dolacak, sirenler susacak. Ama bir milletin yüreğinde yanan bağımsızlık ateşi hiç sönmeyecek.

Ruhun şad olsun Gazi Mustafa Kemal Atatürk.

Sarı Başbuğ, emanetin emin ellerde olmalı; çünkü bu vatanın yarını, dün verdiğin mücadelenin sorumluluğunu taşıyanların omuzlarındadır.